Londen, British Library, Ms Yates Thompson 3
f.1r: januari met Jean Comte de Dunois aan feestmaaltijd (detail)

Meester van Dunois

(Master of Dunois | Maître de Dunois)
Frans boekverluchter, werkzaam in de 1e helft van de 15e eeuw. Ontleent zijn naam aan het getijdenboek van Jean d’Orléans, graaf de Dunois, thans bewaard te Londen, British Library, Ms Yates Thompson 3. Wellicht kan hij worden vereenzelvigd met Jean Haincelin, waarvan gedocumenteerd is dat hij in 1449 voor de hertog van Orléans, broer van de graaf van Orléans, werkzaam was.

Wederom wellicht is de Meester van Bedford te vereenzelvigen met Haincelin de Haguenot, voor het eerst in 1403 te Parijs geregistreerd. Dit zou betekenen dat de Dunois Meester – Jean Haincelin – de zoon is van de Meester van Bedford (zie p. 19 Sotheby’s 6 juli 2000) (zie verder ook onder Haincelin de Haguenot en onder Jean Haincelin). De naam “Jehan Hainselin” komt in 1438 voor op een rol met belastingen door Karel VII geheven van de Parijse burgers in het kader van de financiering van de oorlog tegen de Engelsen.

Londen, British Library, Ms Yates Thompson 3, f. 162r: Luiheid (detail)

Gedocumenteerd is dat admiraal Prigent de Coëtivy in 1444 een tweetal manuscripten heeft gekocht van Jean Haincelin/de Dunois Meester, een Guiron le Courtois (waarschijnlijk thans Parijs, Bibliothèque Nationale, ms. fr. 356 en 357, hoewel Villela-Petit 2003, p. 42 rechterkolom onderaan beweerd dat dit handschrift niet is teruggevonden) en een Lancelot (zie o.a. Sotheby’s 6 juli 2000). De Meester van Dunois werd voorheen ook aangeduid als de Chief Associate van de Bedford Meester.

Een medewerker en opvolger van onze meester is de Meester van Jean Rolin II. Zoals diens naam aangeeft werkte hij voor kardinaal Jean Rolin, zoon van chancelier Rolin uit Autun, bekend van het fameuze door Jan van Eyck voor hem geschilderde paneel Vierge du chancelier Rolin. De achtergrond van dit schilderij is zeer nauwkeurig gekopieerd door de Meester van Dunois op folio 162r van diens Getijdenboek van Dunois, zodanig nauwkeurig dat hij het schilderij zelf gezien moet hebben (aldus Art de l’enluminure 25, p. 22-23).

De Meester van Dunois verwerkte in zijn naamgevend getijdenboek nog meer ontleningen aan bestaande kunstwerken. Zo is de afbeelding van Jean de Dunois tijdens een feestmaaltijd in de onderrand van folio 1r met de maand Januari geïnspireerd op de afbeelding van een feestmaaltijd met Jean de Berry in de Très Riches Heures.

Het getijdenboek in Keulen, verzameling Renate König, ms. nr. 10 wordt in Keulen 1987, nr. 22 vergeleken met het handschrift in Den Haag, Koninklijke Bibliotheek, ms. 76 F 22 dat in Den Haag 2001, nr. 81 wordt toegeschreven aan de Meester van Thomas Hoo.

In Keulen 2001 (1) nr. 10 echter wordt het Keulse handschrift toegeschreven aan de Meester van Dunois. In deze catalogus wordt dan ook het Keulse handschrift gerangschikt onder zowel de Meester van Dunois als de Meester van Thomas Hoo, in afwachting van meer duidelijkheid.

Londen, British Library, Ms Yates Thompson 3, f. 32v: Laatste Oordeel (detail)

Catalogus

Brussel, Koninklijke Bibliotheek

Ms IV 111 Henri Suso, L’Orloge de Sapience, Frankrijk, ca 1455-1460 verluchting door Meester van Dunois en Meester van Jean Rolin II

literatuur:

  • Spencer 1963
  • Sterling 1990, nr. 10
  • Avril & Reynaud 1993, nr. 10
  • Marrow 1994, fig. 4-7
  • Walther 2001, p. 330-331

Cambridge, Harvard University, Houghton Library

Ms Richardson 31 Le Décaméron van Boccaccio

literatuur:

  • Marrow 1994, fig. 3

Parijs, Bibliothèque Nationale, Ms n. acq lat 3226, f. 5r: Visitatie (detail) door Meester van Dunois

Chantilly, Musée Condé

Ms 648 Roman de Tristan (vol I, vol II = Dijon), verluchting door Jean Haincelin = Meester van Dunois te
Parijs, ca 1443: f. 1-204 en Meester van Charles du Maine in de Loirevallei, ca 1450-1455: f. 205-432

literatuur:

  • Angers 2009, nr. 31a

Den Haag, Koninklijke Bibliotheek

Ms 74 G 37 en 37a getijdenboek van Simon de Varie (delen 1 en 2), Parijs, 1455 verluchting door Jean Fouquet: f. 1r, 1v; Meester van Dunois: G 37: f. 25r, 53r, 66r; G 37a: f. 20r; de Meester van Jean Rolin II: G 37: f. 1r, 73v, 74v, 76v, 78v, 80r, 81v, 83r, 84r, 85r, 86r, 88r; G 37a: f. 2r, 3v, 4v, 5v, 6v, 8r, 9r, 10v, 12v, 14r, 15v, 17r, 18v, 19v, 29r, 37r, 83r, 84r, 88r, 89r, 90r, 91r, 92r, 93r, 94r, 95r, 96r, 97r, 98r, 99r

literatuur:

  • Den Haag 1980, nr. 38
  • Avril & Reynaud 1993, nr. 69
  • Marrow 1994
  • Schaefer 1994, p. 166-9, 310-311
  • Den Haag 2002, nr. 72, kleurpl. 134, 135

Dublin, Chester Beatty Library

Ms W 82 Coëtivy getijdenboek

Keulen, Renate König Collectie

Ms nr. 10 getijdenboek, Parijs, ca 1440-1450

literatuur:

  • Sotheby’s 2 december 1986, lot 57
  • Keulen 1987, nr. 22
  • Keulen 2001 (1), nr. 10

Londen, British Library

Ms Yates Thompson 3 Getijdenboek van Jean d’Orléans, comte de Dunois, Parijs, kort na 1436

literatuur:

  • James 1898, nr. 11
  • Herbert 1911, p. 276
  • Luik 1968, nr. 206
  • Meiss 1974, I, p. 222, 472 n. 692, II, pl. 725
  • Backhouse 1997, nr. 153
  • Watson 1979, I, p. 168
  • Backhouse 1985, p. 5, fig. 3
  • Sterling 1987, p. 446, 460
  • Monks 1988, p. 61-68
  • Marrow 1994, p. 28, 34, 42, figs. 9, 12, 17
  • Avril & Reynaud 1993, p. 23, 36, 37
  • New York 2005, p. 249 n. 5
  • Buzwell 2005, p. 12, p. 20, p. 24
  • Reynolds 2006, p. 451 n. 30
  • Reynolds 2007, p. 224
  • Art de l’enluminure 25 (juni-aug. 2008)

Londen, Sotheby’s

Catalogus 6 juli 2000 Lot 23, 24, 25, 26, 4 miniaturen uit een Le Livre de Lancelot del Lac, ca 1444

literatuur:

  • Sotheby’s 6 juli 2000, p. 19-22 (lot 23, 24, 25, 26)

Catalogus 6 juli 2000 (Ritman) Lot 21 getijdenboek, ca 1440-50

literatuur:

  • König 1990, nr. 44
  • Sotheby’s 6 juli 2000 Ritman I, p. 72-80, lot 21

Catalogus 6 juli 2011(Arcana, III), lot 14 Le Tellier de Courtanvaulx getijdenboek, Parijs, ca 1460 volgeling van Meester van Dunois: f. ff.43, 56v, 65, 83, 138, 155, volgeling Meester van Jean Rolin II, verband met Meester van de Münchener Legenda Aurea

literatuur:

  • Sotheby’s 6 juli 2011(Arcana, III), lot 14

Londen, Victoria and Albert Museum

Inv. E.4580-1910 los blad uit getijdenboek: de steniging van de hl. Stefanus

literatuur:

  • Marrow 1994, fig. 2

Malibu, J. Paul Getty Museum

Ms 7 getijdenboek van Simon de Varie (deel 3), Parijs, 1455 verluchting door Jean Fouquet: f. 1r, 1v, 2r, 2v; Meester van Dunois: f. 3r, 5v, 8v, 11v12r, 17v, 18v, 23v, 36v, 45r; Meester van Jean Rolin II: f. 28v, 72r, 74r, 76v, 79v, 85v

literatuur:

  • Avril & Reynaud 1993, nr. 69
  • Marrow 1994
  • Schaefer 1994, p. 166-9, 310-311

Parijs, Bibliothèque de l’Arsenal

Ms 621 missaal van Jacques du Chatelier

literatuur:

  • Leroquais 1924, III, p. 37-38
  • Martin & Lauer 1929, p. 39-40
  • Parijs 1955, nr. 221
  • Avril & Reynaud 1993, p. 36
  • Parijs 2004, nr. 221

Parijs, Bibliothèque Nationale

Ms fr 62 Jean de Courcy, La bouquechardière, Parijs, 15e eeuw

literatuur:

  • http://gallica.bnf.fr (2006)

Ms fr 356-357 Roman de Guiron le Courtois, Parijs, ca 1450

literatuur:

  • Avril & Reynaud 1993, nr. 7

Ms lat 17294 Breviarium van Bedford/Salisbury Breviarium, tussen 1424-1435 verluchting door de Meester van Bedford / Haincelin de Haguenot en diens zoon(?) de Meester van Dunois / Jean Haincelin

literatuur:

  • Parijs 1955, nr. 217
  • Spencer 1965
  • Avril & Reynaud 1993, nr. 3 en p. 36

Ms n. acq lat 3226 Getijdenboek van Guillaume Juvenel, Parijs, ca 1450

literatuur:

  • Reynaud 1999

Parijs, Bibliothèque Nationale, Ms n. acq lat 3226, f. 28r: Vlucht naar Egypte (detail) door Meester van Dunois

Parijs, Petit Palais

Ms Dutuit 35 getijdenboek, ca 1450

literatuur:

  • Avril & Reynaud 1993, nr. 6

Privé Verzameling, Verenigde Staten

los blad uit getijdenboek: de graflegging

literatuur:

  • Avril & Reynaud 1993, p. 16
  • Marrow 1994, fig. 1

Rotthalmünster, Antiquariaat Heribert Tenschert

Leuchtendes Mittelalter V (1993), nr. 15 Getijdenboek van Gaptière, Parijs, ca 1430-1440 twintig grote miniaturen, waarvan 19 door de Meester van de Münchener Legenda Aurea en 1 door de Meester van Dunois: f. 167r hel

literatuur:

  • König 1993, nr. 15
  • Art de l’enluminure 14 (sept.-nov. 2005), achterzijde

Windsor Castle, Royal Library

Getijdenboek van Sobieski, Parijs, ca 1420-25 werkplaats van de Meester van Bedford/Meester van Dunois, Meester van Fastolf, Meester van de Münchener Legenda aurea

literatuur:

  • Hamburg 1969, nr. 51
  • Spencer 1977
  • Avril & Reynaud 1993, p. 36

Londen, British Library, Ms Yates Thompson 3, f. 157r: David in gebed (detail)

Literatuur

  1. James 1898, nr. 11
  2. Herbert 1911, p. 276
  3. Leroquais 1924, III, p. 37-38
  4. Martin & Lauer 1929, p. 39-40
  5. Parijs 1955, nrs. 217, 221
  6. Spencer 1965
  7. Luik 1968, nr. 206
  8. Hamburg 1969, nr. 51
  9. Meiss 1974, I, p. 222, 472 n. 692, II, pl. 725
  10. Spencer 1977
  11. Watson 1979, I, p. 168
  12. Den Haag 1980, nr. 38
  13. Backhouse 1985, p. 5, fig. 3
  14. Sotheby’s 2 december 1986, lot 57
  15. Keulen 1987, nr. 22
  16. Sterling 1987, p. 446, 460
  17. Monks 1988, p. 61-68
  18. König 1990, nr. 44
  19. Avril & Reynaud 1993, nrs. 3, 6, 7, 69, p. 23, 36, 37
  20. König 1993, nr. 15
  21. Marrow 1994
  22. Schaefer 1994, p. 166-9, 310-311
  23. Backhouse 1997, nr. 153
  24. Reynaud 1999
  25. Sotheby’s 6 juli 2000, p. 19-22 (lot 23, 24, 25, 26)
  26. Sotheby’s 6 juli 2000 (Ritman collectie), p. 72-80 (lot 21)
  27. Keulen 2001 (1), nr. 10
  28. Den Haag 2002, nr. 72, kleurpl. 134, 135
  29. Villela-Petit 2003, p. 42, 44, 47, 48
  30. Parijs 2004, nr. 221
  31. Art de l’enluminure 14 (sept.-nov. 2005), achterzijde
  32. Buzwell 2005, p. 12, p. 20, p. 24
  33. New York 2005, p. 249 n. 5
  34. http://gallica.bnf.fr (2006)
  35. Reynolds 2006, p. 451 n. 30
  36. Reynolds 2007, p. 224
  37. Art de l’enluminure 25 (juni-aug. 2008)
  38. Angers 2009, nr. 31b
  39. Sotheby’s 6 juli 2011(Arcana, III), lot 14

Den Haag, Koninklijke Bibliotheek, Ms G 37, f. 25r: annunciatie, f. 53r: visitatie, f. 66r: geboorte