Philadelphia, Free Library, Ms Widener 4 , f. 26v-27r (detail)

Meester van Luçon

Frans boekverluchter, werkzaam in Parijs rond 1400. Ontleent zijn naam aan een missaal en pontificaal dat onder meer door hem werd verlucht voor Etienne Loypeau, bisschop van Luçon van 1388 tot 1407 (en wordt daarom ook wel genoemd de Meester van Etienne Loypeau). Dit missaal-pontificaal wordt thans bewaard te Bayeux. Een kopie ervan treffen we aan in Parijs, Bibliothèque Nationale, ms. lat 8886.

Kenmerkend voor de Meester van Luçon zijn spitse figuren, met goudkleurige banden over hun tenues. Naast de Gebroeders van Limburg is hij de hoofdvertegenwoordiger in Parijs van de Internationale Stijl. Hij verluchtte een groot aantal getijdenboeken, waarvan het Barcelona getijdenboek behoort tot de beteren.

Daarnaast was de Meester van Luçon hoofdverluchter, samen met een aantal andere kunstenaars, verantwoordelijk voor de verluchting van het fameuze Térence des ducs handschrift, thans bewaard in Parijs, Bibliothèque de l’Arsenal.

Parijs, Bibliothèque Nationale, ms. lat. 8886, f. 46r (detail)

Op 3 december 1968 werden bij de beroemde veiling van Sotheby’s van het 1e deel van de Westerse handschriften van Sir A. Chester Beatty een vijftal losse miniaturen verkocht, afkomstig uit een getijdenboek.

Oorspronkelijk behoorden nog 7 volbladminiaturen en 12 bladen zonder miniaturen tot deze serie, maar deze werden in 1931 afgesplitst. Vier van de bladen werden gekocht door Maggs Brothers Ltd in Londen, het vijfde door een zekere H. Bier, welk blad zich thans bevindt te Boston, Museum of Fine Art.

Hoewel de verluchting van deze bladen plaatsvond in het atelier van de Meester van Luçon vinden we de miniaturen niet terug in de catalogus van het werk van de meester zoals samengesteld door Meiss 1967, p. 358-359 en Meiss 1974, p. 393-397. Een sedert de afsplitsing in 1931 uit het zicht verdwenen blad met de aankondiging aan de herders werd in 2001 geveild door Sotheby’s (zie daar voor een opsomming van de verblijfplaatsen van de 12 bladen).

De Meester van Luçon is wellicht te identificeren als Colard de Laon (zie verder aldaar).

Philadelphia, Free Library, Ms Widener 4 , f. 53r, 16r, 114v (details)

Catalogus

Ann Arbor, University of Michigan

Los blad uit getijdenboek (zie onder Londen, Sotheby’s 6 december 2001) met Laatste Oordeel, Parijs, ca. 1405

literatuur:

  • Sotheby’s 3 december 1968, lot 23e
  • Sotheby’s catalogus 6 december 2001, in lot 16, p. 19

Baltimore, Walters Art Gallery

Ms W 100 getijdenboek, Parijs, ca 1400-1410 verluchting door werkplaats van de Meester van Luçon

literatuur:

  • De Ricci 1935-1940, I, nr. 179
  • Baltimore 1962, nr. 46
  • Meiss 1967, p. 359
  • Randall 1989, nr. 82

Ms W 103 getijdenboek, Parijs, ca 1400-1410 verluchting door werkplaats van de Meester van Luçon

literatuur:

  • De Ricci 1935-1940, I, nr. 178
  • Baltimore 1949, nr. 91
  • Wieck 1988 (2001), nr. 20
  • Randall 1989, nr. 83

Ms W 231 getijdenboek, Parijs, ca 1405

literatuur:

  • De Ricci 1935-1940, I, nr. 214
  • Baltimore 1949, nr. 84
  • Diringer 1958, p. 394
  • Baltimore 1962, nr. 47
  • Meiss 1967, p. 358
  • Meiss 1974, p. 394
  • Wieck 1988 (2001), nr. 19
  • Randall 1989, nr. 84

Ms W 232 getijdenboek, Parijs, ca 1407 verluchting door de Meester van Luçon en Meester in stijl van de Meester van de Cleres femmes

literatuur:

  • De Ricci 1935-1940, I, nr. 181
  • Baltimore 1949, nr. 85
  • Diringer 1958, p. 402
  • Baltimore 1962, nr. 48
  • Meiss 1967, p. 358
  • Meiss 1974, p. 374 en 394
  • Wieck 1988 (2001), nr. 21
  • Randall 1989, nr. 85

Barcelona, Bibl. Central

Ms 1850 getijdenboek, Parijs, 1401 verluchting door Meester van Luçon en Meester van de Cleres femmes

literatuur:

  • Meiss 1967, p. 358

Bayeux, Bibliothèque municipale, Fonds du Chapitre

Ms 61 Missaal-Pontificaal van Etienne de Loypeau, Parijs, ca 1388-1407, vier losse miniaturen in Bloomington, verluchting door de Meester van Luçon: 13 miniaturen; Pierre Remiet: 5 miniaturen, w.o. f. 15v, 50v alsmede de 4 miniaturen in Bloomington

literatuur:

  • Delisle 1887
  • Leroquais 1937, I, p. 69-75, pls. LXXIX-LXXXII
  • Camille 1996, p. 249, figs. 73, 165

Berlijn, Staatsbibliothek

Ms Theol. Lat. Qu. 7 getijdenboek, Parijs, ca 1410-1412 (verloren gegaan tijdens 2e wereldoorlog), verluchting door Meester van Luçon en atelier van de Meester van de Cité des Dames

literatuur:

  • Meiss 1967, p. 358
  • Meiss 1974, p. 394

Boston, Museum of Fine Arts

Ms 1973.691 los blad uit getijdenboek (zie onder Londen, Sotheby’s 6 december 2001) met begrafenis, Parijs, ca. 1405

literatuur:

  • Sotheby’s 3 december 1968, lot 23d
  • Sotheby’s catalogus 6 december 2001, in lot 16, p. 19

Brussel, Koninklijke Bibliotheek

Ms 9089-9090 Aristoteles, Politiques et ethiques, Parijs, ca 1400-1402

literatuur:

  • Meiss 1967, p. 358

Cambridge, Fitzwilliam Museum

Ms 59 getijdenboek, Parijs, ca 1405-10

literatuur:

  • Cambridge 1966, nr. 69
  • Meiss 1967, p. 358

Ms McClean 80, getijdenboek, Parijs, ca 1410-12

literatuur:

  • Cambridge 1966, nr. 71
  • Meiss 1967, p. 358

Cambridge, Mass, Harvard University, Houghton Library

Ms Richardson 45, getijdenboek, Parijs, ca 1405

literatuur:

  • Londen, Sotheby’s, Catalogus 6 december 1937, lot 959
  • Meiss 1967, p. 358
  • Cambridge 1983, nr. 3
  • Boston 2016, nr. 101

Den Haag, Koninklijke Bibliotheek

Ms 71 A 16 Titus Livius, Histoire Romaine (vert. door Pierre Bersuire), Parijs, ca 1390-1400 verluchting door volgeling van de Meester van Luçon, de Meester van Jeanne Ravenelle alias Eerste Meester van de Bible historiale de Jean de Berry, B.N. ms. fr 159

literatuur:

  • Den Haag 1980, nr. 29
  • Den Haag 2002, nr. 39, afb. 70, 71

Ms 71 A 17 Titus Livius, Histoire Romaine (vert. door Pierre Bersuire), Parijs, ca 1390-1400 verluchting door volgeling van de Meester van Luçon, de Meester van Jeanne Ravenelle alias Eerste Meester van de Bible historiale de Jean de Berry, B.N. ms. fr 159

Ms 71 A 18 Titus Livius, Histoire Romaine (vert. door Pierre Bersuire), Parijs, ca 1390-1400 verluchting door volgeling van de Meester van Luçon, de Meester van Jeanne Ravenelle alias Eerste Meester van de Bible historiale de Jean de Berry, B.N. ms. fr 159

Frankfurt, Museum für Kunsthandwerk

Ms Linel L.M. 19 getijdenboek, Parijs, ca 1400-1410

literatuur:

  • Meiss 1967, p. 358

Geneve, Bibliothèque Publique et Universitaire

Ms. Fr. 190 Boccaccio, Cas des nobles Hommes et Femmes, Parijs, kort voor 1411

literatuur:

  • Meiss 1967, p. 358
Geneve, Bibliothèque Publique et Universitaire, ms. Fr 190, f. 20r (detail)

Norfolk (Holkham Hall), collectie van de Earl of Leicester

Ms 307 Vergillius, Eclogues and Georgics, Parijs, ca 1411-12

literatuur:

  • Meiss 1967, p. 358
  • Parijs 2004, p. 239

Londen, British Library

Ms Add 29433 getijdenboek, Parijs, ca 1406-1407

literatuur:

  • Meiss 1967, p. 358

Ms Yates Thompson 37 getijdenboek, Parijs, ca 1405-1410 verluchting door werkplaats van Jacquemart de Hesdin: f. 159 Binnenkomst in Jerusalem; Meester van de Triniteit: f. 118v kruisiging; Pseudo-Jacquemart: f. 19 annunciatie; volgeling van Pseudo-Jacquemart: f. 36v visitatie, f. 47v geboorte, f. 83v, f. 103, 125v; werkplaats van Meester van Luçon: f. 53v aankondiging aan de herders, f. 58 aanbidding door de herders, f. 62 presentatie in de tempel. f. 66 vlucht naar Egypte, f. 72 kroning van de maagd; assistent van de Meester van Johannes de Doper: f. 122 pinksteren; Meester van de Nederige Madonna’s: f. 79 triniteit, f. 86 alle heiligen, f. 89 mis, f. 92 Madonna van de Nederigheid

literatuur:

  • Meiss 1967, p. 275-7, 328-9, 358
  • Backhouse 1997, nr. 128
  • Parijs 2004, nr. 170
Londen, British Library, Ms Yates Thompson 37, f. 53v: aankondiging aan de herders (detail)

Londen, Sam Fogg Rare Books

Los blad uit getijdenboek (zie onder Londen, Sotheby’s 6 december 2001) met Kroning van de Maagd, Parijs, ca 1405

literatuur:

  • Sotheby’s catalogus 6 december 2001, in lot 16, p. 19

Londen, Sotheby’s

Catalogus 21 mei 1928 Lot 17 getijdenboek, Parijs, ca 1400-1410

Catalogus 28 juni 1962 Lot 49 los blad uit getijdenboek (zie onder Londen, Sotheby’s 6 december 2001) met pinksteren, Parijs, ca 1405

literatuur:

  • Sotheby’s 28 juni 1962, lot 49
  • Sotheby’s catalogus 6 december 2001, in lot 16, p. 19

Catalogus 3 december 1968 Lot 23A, B, C Drie losse miniaturen uit getijdenboek met achtereenvolgens Maagd en Kind in tuin (in 1998 door brand verloren gegaan), Kruisiging, Getroonde Christus, Parijs, ca 1405 (de 4e miniatuur 23d, met een begrafenisscene bevindt zich thans te Boston en de 5e met het Laatste Oordeel te Ann Arbor)

literatuur:

  • Sotheby’s 3 december 1968, lot 23
  • Sotheby’s catalogus 6 december 2001, in lot 16, p. 19

Catalogus 6 juli 2000 Lot 79 getijdenboek, Parijs, ca 1400-1410 dit deel van de verluchting in de stijl van de Meester van Luçon en Anjou of Poitou (of Poitiers) ca 1480

literatuur:

  • Sotheby’s 6 juli 2000, lot 79
  • Parijs 2004, lot 79

Catalogus 6 december 2001, lot 16 los blad uit getijdenboek met aankondiging aan de herders, Parijs, ca 1405, afkomstig uit getijdenboek dat ten tijde van de veiling Londen, Sotheby’s 20 juli 1916, lot 954, nog twaalf miniaturen telt, de overige elf thans verspreid over de volgende collecties: Princeton, University Museum (4), London, Sam Fogg (1), London, Sotheby’s 28 juni 1962 (1), London, Sotheby’s 3 december 1968 (3), University of Michigan (1), Boston, Museum of Fine Arts (1)

literatuur:

  • Sotheby’s catalogus 6 december 2001, lot 16

Catalogus 4 december 2007, lot 57 Breviarium van Armagnac in 2 vols., Parijs , ca 1400 (tussen 1390 en 1407) Meester van Vergilius en werkplaats: vol.1: f. 1r, vol 2 : 298v, 309r, 320v, 352v; Meester van Luçon en werkplaats: vol. 1: f. 2r, 63r, 172v, 186r, vol. 2 : f. 1r, 2r, 34v, 36r, 120r; Meester van het Breviarium van Jan sans Peur en werkplaats: vol. 1,f. 56r, 201v, 238v, 251r, 259r, 264r, vol. 2: f. 23r, 52v, en mogelijk f. 69r, 92r, 101r, 137v, 158v, 168v, 172, 180, 199, 205, 218r, 232r, 244r; Meester van de Mariakroning en werkplaats: vol. 1, f. 31r (maar niet het gezicht van Jean de Roussay, dat mogelijk is geschilderd door de Meester van Luçon), 31v, 35r, 36v, 40r (maar niet de donor die mogelijk is geschilderd door de Meester van Luçon), vol. 2: f. 248v, 261v, 270v, 279r, 287v

literatuur:

  • De Hamel 2006

Voor verdere literatuur zie onder Meester van Vergilius

Montecassino, Abdij

Getijdenboek, Parijs, ca 1400-1410

New Haven, Yale University, Beinecke Library

Ms 400 De Lévis getijdenboek, Parijs, ca 1407, ff. 57r, 102r, 102v gesigneerd door Petrus Gilberti, maar verluchting door Meester van Luçon en assistent en 2 verluchters uit het Bedford atelier

literatuur:

  • Meiss 1967, p. 359 daar nog als New York, H.P. Kraus

New York, Pierpont Morgan Library

Ms M 743 getijdenboek, Parijs, ca 1410-1415

literatuur:

  • Meiss 1967, p. 359

Parijs, Bibliothèque de l’Arsenal

Ms 664 Terence, Comedies (dit exemplaar wordt genoemd: Terence des ducs), Parijs, 1406-1407 tot 1412 verluchting door Meester van Orosius en werkplaats, Meester van Luçon en werkplaats, werkplaats van de Meester van de Cité des Dames, Meester van Adelphoe en werkplaats, randversiering van f. 1v door Meester van Bedford/Haincelin de Haguenot)

literatuur:

  • Parijs 1955, nr. 165
  • Wenen 1962, nr. 127
  • Meiss 1967, p. 359
  • Meiss 1974, p. 41-44, 336-339
  • Thomas 1979, nr. 19
  • Sterling 1987, nr. 48
  • Chatelet 2000, p. 121-7
  • Parijs 2004, nr. 145 B
Parijs, Bibliothèque de l’Arsenal, Ms 664, f. 1v door Meester van Luçon, randversiering door Meester van Bedford

Parijs, Bibliothèque Mazarine

Ms 491 getijdenboek, Parijs, ca 1400-1410

literatuur:

  • Meiss 1967, p. 359

Parijs, Bibliothèque Nationale

Ms fr 208 Aristoteles, Politiques et Ethiques, Parijs, ca 1408-1410

literatuur:

  • Meiss 1967, p. 359

Ms fr 264 Titus Livius, Histoire romaine, Parijs, ca 1410, verluchting door Meester van Luçon en atelier van de Meester van de Cité des Dames

Ms fr 926 St Bonaventura, L’aiguillon d’amour divin, Parijs, 1406 verluchting door Meester van het Breviarium van Jean sans Peur (f. 52, kruisiging), overige miniaturen door werkplaats van Meester van Luçon

literatuur:

  • Meiss 1967, p. 359
  • Parijs 2004, nr. 205

Ms fr 1023 Jacques le Grand, Le livre des bonnes moeurs, Parijs, kort voor 1410

literatuur:

  • Meiss 1967, p. 359
  • Chatelet 2000, p. 128
  • Parijs 2004 147

Ms lat 1082 psalter en getijdenboek, Parijs, ca 1400

literatuur:

  • Meiss 1967, p. 359

Ms lat 6147 Valerius Maximus, Facta et dicta memorabilia, Parijs, ca 1408

Ms lat 8886 missaal en pontificaal, Parijs, ca 1405-1407

literatuur:

  • Parijs 1904, nr. 73
  • Parijs 1955, nr. 192
  • Meiss 1967, p. 359
  • Hamburg 1969, nr. 37
  • Parijs 2004, nr. 171

Ms lat 16785 Bersuire, Reductorium morale, Parijs, ca 1405-1410

Parijs, Bibliothèque Nationale, ms. lat. 8886, f. 1r (detail)

Philadelphia, Free Library

Ms Widener 4 getijdenboek, Parijs, ca 1400-1410, verluchting door Meester van Luçon en meester in stijl van atelier van de Egerton Meester 1070

literatuur:

  • De Ricci 1935-1940, II, p. 2116, nr. 4
  • Meiss 1967, p. 359
  • Philadelphia 2001, nr. 28

Philadelphia, Museum of Art

Ms 45-65-5 getijdenboek, Parijs, ca 1412, verluchting door werkplaats van de Meester van Luçon: p. 116-265; Bedford Trend: p. 25-37, 349, 352-376, 380 e.v.

literatuur:

  • Meiss 1967, p. 359
  • Meiss 1974, p. 368, 397

Princeton, University Museum

Los blad uit getijdenboek (zie onder Londen, Sotheby’s 6 december 2001) met aanbidding door de wijzen, Parijs, ca. 1405

literatuur:

  • Sotheby’s catalogus 6 december 2001, in lot 16, p. 19

Los blad uit getijdenboek (zie onder Londen, Sotheby’s 6 december 2001) met presentatie in de tempel, Parijs, ca. 1405

literatuur:

  • Sotheby’s catalogus 6 december 2001, in lot 16, p. 19

Los blad uit getijdenboek (zie onder Londen, Sotheby’s 6 december 2001) met vlucht naar Egypte, Parijs, ca. 1405

literatuur:

  • Sotheby’s catalogus 6 december 2001, in lot 16, p. 19

Los blad uit getijdenboek (zie onder Londen, Sotheby’s 6 december 2001) met de hl. Margaretha met donor, Parijs, ca. 1405

literatuur:

  • Sotheby’s 7 december 1992, lot 13
  • Sotheby’s catalogus 6 december 2001, in lot 16, p. 19

Quimper, Bibliothèque municipale

Ms 42 getijdenboek, Parijs, ca 1400, verluchting door medewerker van de Meester van Mazarine,   medewerker van de Meester van Luçon en medewerker van de Pseudo-Jacquemart

literatuur:

  • Avril 2004
  • Parijs 2004 (1), nr. 204

Sint Petersburg, Russische Nationale Bibliotheek

Fr q v XIV, 3 Gerbert de Montreuil, Roman de la violette en Nicole de Margival, Dit de la Panthère d’Amors

Wenen, Osterreichische Nationalbibliothek

Ms inc 4 b 17 initialen, waarschijnlijk afkomstig uit getijdenboek, geplakt in Nicolo dei Manerbi, Le legende de santi, Parijs, ca 1400-1410

Parijs, Bibliothèque de l’Arsenal, Ms 664, f. 4v

Literatuur

  1. Delisle 1887
  2. Parijs 1904, nr. 73
  3. De Ricci 1935-1940, I, nrs. 178, 179, 181, 214; II, p. 2116, nr. 4
  4. Leroquais 1937, I, p. 69-75, pls. LXXIX-LXXXII
  5. Londen, Sotheby’s, Catalogus 6 december 1937, lot 959
  6. Baltimore 1949, nrs. 84, 85, 91
  7. Parijs 1955, nrs. 165, 192
  8. Diringer 1958, p. 394, 402
  9. Baltimore 1962, nrs. 46, 47, 48
  10. Wenen 1962, nr. 127
  11. Cambridge 1966, nrs. 69, 71
  12. Meiss 1967, p. 275-277, 328-329, 358-9
  13. Sotheby’s 3 december 1968, lot 23a, b, c, d, e
  14. Hamburg 1969, nr. 37
  15. Meiss 1974, p. 41-44, 393-397, 283, 304, 306, 330-1, 336-9, 344-5, 351-2, 368, 394, 397
  16. Thomas 1979, nr. 19
  17. Den Haag 1980, nr. 29
  18. Cambridge 1983, nr. 3
  19. Sterling 1987, nr. 48
  20. Wieck 1988 (2001), nrs. 19, 20, 21
  21. Randall 1989, nrs. 82, 83, 84, 85
  22. Sotheby’s catalogus 7 december 1992, lot 13
  23. Camille 1996, p. 249, figs. 73, 165
  24. Backhouse 1997, nr. 128
  25. Sotheby’s catalogus 6 juli 2000, lot 79
  26. Chatelet 2000, p. 121-129
  27. Philadelphia 2001, nr. 28
  28. Sotheby’s catalogus 6 december 2001, lot 16, p. 18-19
  29. Den Haag 2002, nr. 39, afb. 70, 71
  30. Avril 2004
  31. Parijs 2004 (1), nrs. 145B, 147, 170, 171, 204, 205; p. 146, 176, 239
  32. De Hamel 2006
  33. Boston 2016, nr. 101