Parijs, Musée Jacquemart-André, Ms. 2, f. 37v: Sint Franciscus (detail)

Meester van Boucicaut

(Boucicaut Master | Maître de Boucicaut)

Frans boekverluchter uit de Gotiek. Werkzaam in Parijs van 1405-1420. Geldt als één van de belangrijkste miniatuurschilders uit het 1e kwart van de 15e eeuw. Ontleent zijn naam aan een getijdenboek dat hij rond 1405-1408 verluchtte voor Jean le Meingre, maarschalk van Boucicaut, nu in Parijs, Musée Jacquemart-André.

Deze miniaturist wijdde zich als een van de eerste beeldende kunstenaars van Europa aan het weergeven van licht, lucht en landschap. Hij is de ontdekker van de luchtperspectief: de hemel wordt geleidelijk lichter naar de horizon toe. Hij schilderde bovendien als eerste wolken. De personages hebben een rustiek, realistisch karakter, Ze staan niet voor maar in het landschap. Ook de interieurs wekken de illusie van een diepe ruimte en verwijzen vooruit naar de realistische binnenkamers in het werk van Jan van Eyck. De Boucicaut Meester kende de Noord-Italiaanse en Toscaanse schilderkunst. Hij ontving opdrachten van de families Visconti uit Milaan en Trenta uit Lucca.

De Boucicaut Meester is ook wel vereenzelvigd met de Vlaamse boekverluchter Jacques Coene.

Parijs, Musée Jacquemart-André, Ms. 2, f. 36v: Le maréchal de Boucicaut en prière devant sainte Catherine

Meiss 1968 schrijft 35 getijdenboeken en 18 andere handschriften toe aan (de werkplaats van) de Meester van Boucicaut. Samen met vele anderen heeft ook hij meegewerkt aan de verluchting van de magistrale Grandes Heures van Jean, Hertog de Berry. In ieder geval 1 miniatuur (naast enige overige versiering) kan worden toegeschreven aan de Boucicaut Meester, en wel de Hl. Gregorius die zijn Dialogues dicteert, geïnspireerd door de Heilige Geest (f. 100r). Ook f. 96 (de Hl Petrus verwelkomt Hertog de Berry aan de poort van de Hemel) is wel eens toegeschreven aan onze meester (zie Panofsky 1953, p. 50 en 53) maar deze miniatuur wordt thans toegeschreven aan de Meester van Bedford (Thomas 1971).

Daarnaast wordt thans (Parijs 2004, nr. 43) ook de tot dan aan de Meester van Boucicaut toegeschreven miniatuur met de Nederdaling in de Hel (f. 84) toegeschreven aan de Meester van Mazarine, een tot de werkplaats van de Meester van Boucicaut behorende verluchter. Dit geldt ook voor een getijdenboek uit 1408, thans bewaard te Oxford, Bodleian Library, ms. Douce 144 (zie onder Meester van Mazarine) dat op folio 27 de volgende signatuur bevat: “Factum et completum est anno m.cccc.vij. quo cecideruntpontes par(isius)”.

Het vallen van de bruggen waaraan in deze signatuur wordt gerefereerd betreft de overstroming die de bruggen de Petit Pont, de Grand Pont en Pont Neuf wegvaagde op 29-31 januari 1408 (1407 in oude jaartelling). Het belang dat de schrijver hechtte aan deze vermelding kwam voort uit de omstandigheid dat de winkel van de boekverkoper zich naar alle waarschijnlijkheid bevond op de genoemde Pont Neuf.

Naast deze signatuur is slechts één andere signatuur bekend van werk verlucht door de (werkplaats van de) Meester van Boucicaut. Deze signatuur, luidende als volgt: “Factum est anno m.cccc.viij quo ceciderunt pontes parisius” verwijst eveneens naar de hiervoor omschreven overstroming en vinden we terug op een los blad, voor het laatst geveild bij Sotheby’s, catalogus 18 juni 1991, lot 18. Dit losse blad maakte als folio 158 deel uit van een getijdenboek dat eigendom was van de Engelse juwelier John Boykett Jarman, en in diens huis in 1846 werd beschadigd door een overstroming (beschreven in Backhouse 1968).

Het getijdenboek was later eigendom van de beroemde verzamelaar Sir Alfred Chester Beatty die in de jaren dertig van de 20e eeuw de miniaturen uit dit getijdenboek wegsneed en deels weggaf en deels inlijstte. Losse bladen uit dit getijdenboek, aangeduid in de hierna volgende Catalogus als afkomstig uit het Jarman Getijdenboek, treffen we thans aan in bibliotheken en verzamelingen verspreid over de gehele wereld.

Overigens worden deze miniaturen thans ook wel toegeschreven aan de Meester van Mazarine, maar totdat hierover meer eenduidigheid bestaat worden de miniaturen thans nog gerubriceerd onder de (Werkplaats van) de Meester van Boucicaut, van welke werkplaats de Meester van Mazarine per slot deel uitmaakte.

Parijs, Musée Jacquemart-André, Ms. 2, f. 105v: Kruisiging

Catalogus

Austin, Humanities Research Center

Getijdenboek, Parijs, 1e kwart 15e eeuw

Baltimore, Walters Art Gallery

Ms W 238 getijdenboek, Parijs, ca 1412 werkplaats

literatuur:

  • De Ricci 1935-1940, I, nr. 183
  • Meiss 1968, p. 75
  • Randall 1989, nr. 90

Ms W 254 getijdenboek, Parijs, ca 1420 door volgeling van Meester van Boucicaut

literatuur:

  • De Ricci 1935-1940, I, nr. 220
  • Wieck 1988 (2001), nr. 28
  • Randall 1992, nr. 101

Ms W 260 getijdenboek, Parijs, ca 1415

literatuur:

  • De Ricci 1935-1940, I, nr. 185
  • Baltimore 1949, nr. 86
  • Los Angeles 1953-1954, nr. 53
  • Baltimore 1962, nr. 55
  • Meiss 1968, p. 76
  • Wieck 1988 (2001), nr. 26
  • Randall 1989, nr. 94

Ms W 271 getijdenboek, Parijs (?), begin 15e eeuw door volgeling van Meester van Boucicaut en andere schilders

literatuur:

  • De Ricci 1935-1940, I, nr. 206
  • Wieck 1988 (2001), nr. 24
  • Randall 1989, nr. 95

Ms 276 getijdenboek, Parijs, ca 1410-1420 verluchting door Meester van Guise en andere volgelingen van Meester van Boucicaut

literatuur:

  • De Ricci 1935-1940, I, nr. 202
  • Baltimore 1949, nr. 89
  • Los Angeles 1953-1954, nr. 54
  • Meiss 1974 (1), 389
  • Wieck 1988 (2001), nr. 27
  • Randall 1989, nr. 93

Ms W 770 Augustinus, La cité de Dieu, vol. II, Parijs, ca 1418-20

literatuur:

  • Baltimore 1962, nr. 54
  • Meiss 1968, p. 76
  • Randall 1989, nr. 96

Birmingham, Barber Institute of Fine Arts

Losse miniatuur met Vlucht naar Egypte uit het Jarman getijdenboek (voormalig f. 52v), Parijs, 1408 werkplaats Meester van Boucicaut

literatuur:

  • Sotheby’s 24 juni 1969 (Chester Beatty), lot 58b
  • Manion, Vines & De Hamel 1989, p. 97

Brussel, Koninklijke Bibliotheek

Ms 10767 getijdenboek, Parijs, ca 1410

literatuur:

  • Delaissé 1959, nr. 23
  • Meiss 1968, p. 78

Ms 11051 getijdenboek, Parijs, ca 1410-1420 werkplaats

Malibu, J. Paul Getty Museum, Ms. 22 ,f 67r: aankondiging aan de herders door Meester van Boucicaut (detail)

literatuur:

  • Meiss 1968, p. 79
  • De Hamel 1986, pl. 177

Bourges, Bibliothèque Municipale

Ms 33-36 Lectionarium van de Sainte-Chapelle van Bourges in 4 vols., Parijs, ca 1410 verluchting door Boucicaut Stijl: ms. 33, f. 1, ms. 34, f. 46v, 138v, ms. 35, f. 17v; Pseudo-Jacquemart: ms. 33, f. 173, 178v, ms. 34: f. 1v, ms. 35: f. 10; anoniem Frans verluchter: ms 33, f. 23v

literatuur:

  • Parijs 1955, nr. 193
  • Meiss 1967, p. 263-4, 320
  • Meiss 1968, p. 77-78

Camarillo (California), St. John’s Seminary, Doheny Library

Losse miniatuur met Johannes de Doper uit het Jarman getijdenboek (voormalig f. 161), Parijs, 1408 werkplaats Meester van Boucicaut

literatuur:

  • Sotheby’s 22 maart 1932, lot 326
  • Manion, Vines & De Hamel 1989, p. 98

Cambridge, Fitzwilliam Museum

Ms 251 Barthélemy l’Anglais, Le Livre de la propriété des choses, Parijs, ca 1415 Boucicaut medewerkers (meer in het bijzonder de Meester van Mazarine, zie aldaar)

literatuur:

  • Cambridge 1966, nr. 70
  • Meiss 1968, p. 79
  • Wormald & Giles 1982, p. 172-5
  • Meyer 1996, p. 368-375
  • Parijs 2004 (3), nr. 27
  • Cambridge 2005, nr. 152

Cambridge, Verenigde Staten van Amerika, Harvard College Library

Ms Richardson 32 Titus Livius, Histoire Romaine, Deuxième décade, Parijs, ca 1415 Boucicaut Meester en Werkplaats, samen met anderen

literatuur:

  • Meiss 1968, p. 80

Chapel Hill, University of North Carolina, William Hayes Ackland Memorial Center, Museum of Art

Inv 69.7.2 (a) Losse miniatuur met Kroning van de Maagd uit het Jarman getijdenboek (voormalig 59), Parijs, 1408 werkplaats Meester van Boucicaut

literatuur:

  • Sotheby’s 24 juni 1969 (Chester Beatty), lot 58c
  • Manion, Vines & De Hamel 1989, p. 97

Inv 69.7.2 (b) Losse miniatuur met Koning David in gebed uit het Jarman getijdenboek (voormalig 64), Parijs, 1408 werkplaats Meester van Boucicaut

literatuur:

  • Sotheby’s 24 juni 1969 (Chester Beatty), lot 58d
  • De Hamel 1986, p. 172-3, pl. 169
  • Manion, Vines & De Hamel 1989, p. 97

Chateauroux, Bibliothèque Municipale

Ms 2 breviarium, Parijs, ca 1414 verluchting door Meester van Boucicaut en werkplaats: o.a. f. 233, 234, 235v, 236v, 237, 238, 265, 270v, 274, 316, 316v, 323v, 326v, 345, 345v, 350, 360, 364, 367v, 371v, 404v; Meester van Bedford en werkplaats: o.a. f. 8, 19, 26v, 32v, 33, 40, 48v, 56v, 65v, 80, 91v, 98, 100v, 106, 106v, 113v, 136v, 145, 171, 176, 181, 185v, 188v, 195v, 201, 204v, 206, 208, 211v, 215, 226v, 249, 261v, 282, 282v, 288v, 296, 357v, 359, 360, 372v, 373v, 376, 379v, 382v, 387v;  en Meester van Orosius: f. 2v, 3v, 4, 4v, 5, 5v, 6, 6v, 218v, 243v, 246, 250v, 255, 259, 268, 298v, 305v, 307v, 311, 313v, 319, 321, 321v, 330v, 335, 337v, 343v, 349v, 395v, 410, 413, 421, 423, 423v, 430, 442, 449v

literatuur:

  • Parijs 1955, nr. 179
  • Meiss 1968, p. 81-85
  • Sterling 1987, nr. 53
  • Villela-Petit 2003

Cleveland, Cleveland Museum of Art

Inv. 53.366 visitatie, 53.367 Christus tronend, 55.79 aanbidding door de wijzen en 55.80 kroning van de maagd, 4 losse miniaturen uit een getijdenboek, Parijs , ca 1415 (ook 4 miniaturen uit hetzelfde getijdenboek in Londen, Sotheby’s catalogus 19 juni 1990) nauwe volgeling van Boucicaut Meester

literatuur:

  • Meiss 1968, p. 139
  • Sotheby’s 19 juni 1990, p. 54

Florence, Collectie Prins Tomasso Corsini

Corsini getijdenboek, Parijs, ca 1415 of later, Meester van Boucicaut en werkplaats, werkplaats van de Meester van Egerton 1070

literatuur:

  • Meiss 1968, p. 86

Geneve, Bibliothèque Publique et Universitaire

Ms fr 165 Pierre Salmon, Dialogues, Parijs, ca 1411-12 Meester van Boucicaut en werkplaats volgens de oudere literatuur; door Parijs 2004, nr. 53 wordt de hand van een van de medewerkers van de Meester van Boucicaut herkend, t.w. de Meester van Mazarine

literatuur:

  • Meiss 1968, p. 87-88
  • Genève 1976, nr. 34
  • Thomas 1979, nr. 30
  • Sterling 1987, nr. 51
  • Chatelet 2000, p. 174-175
  • Walther 2001, p. 273
  • Parijs 2004, nr. 52
Geneve, Bibliothèque Publique et Universitaire, Ms fr 165, f. 145v (detail)

Grenoble, bibliothèque municipale

Ms 162 getijdenboek , o.a. Frankrijk, ca 1440-1450 verluchting door Péronet Lamy: f 59v, 64, 68, 76; Hans Witz: f. 93 Koning David in gebed; Meesters van de Gouden Ranken: f. 7-15 de vier evangelisten; locale navolger van de Meester van Boucicout: f. 44, 45v, 87, 90v; anoniem verluchter: miniatuur met begrafenisscène; daarnaast 4 ingevoegde miniaturen van de hand van de Meester van Otto van Moerdrecht: f. 16, 20, 22, 23v

literatuur:

  • Avril & Reynaud 1993, nr. 113

Krakau, Muzeum Narodowe

Ms czart 2032, getijdenboek, Frankrijk, ca 1425 miniaturen in de stijl van de Meester van Boucicaut

literatuur:

  • Meiss 1968, p. 85

Keulen, Renate König Collectie

Ms nr. 5 Durrieu-Getijdenboek, Parijs, ca 1415-1420 verluchting door Meester van Mazarine: f. 85r koning David, 103r Kruisiging, 110v Pinksteren; omgeving Meester van Bedford: f. 29r annunciatie; 117r doodsbed; omgeving Meester van Egerton 1070: f. 20r Engelpièta, 180r Sebastiaan, 181v Christoffel

literatuur:

  • Parijs 1955, nr. 207 daar als Meester van Boucicaut
  • Meiss 1967, p. 341 daar als Pseudo-Jacquemart, Meester van Boucicaut en werkplaats Meester van Egerton
  • Keulen 2001 (1), nr. 5

Lissabon, Gulbenkian Foundation

Ms L.A. 143 Boccaccio, Des cleres et nobles femmes, ca 1410-1415 Meester van Boucicaut en werkplaats, Meester van de Harvard Hannibal en werkplaats, werkplaats van de Meester van de Cité des Dames, omgeving van de Meester van Bedford

literatuur:

  • Meiss 1968, p. 88

Londen, British Library

Ms add 16997 kleine getijdenboek van Chevalier, Parijs, ca 1415-1420, 16 miniaturen door Meester van Boucicaut, 1 miniatuur, t.w. f. 72v presentatie in de tempel, door Meester van Bedford

literatuur:

  • Londen 1932, nr. 51
  • Meiss 1968, p. 92
  • Meiss 1974 (1), p. 364
  • Sterling 1987, nr. 57
  • Backhouse 1997, nr. 137
  • Parijs 2003, nr. 25

Ms Cotton Nero E.II Grandes chroniques de France, Parijs, ca 1415 Meester van Boucicaut en werkplaats, werkplaats van de Meester van Egerton 1070

literatuur:

  • Meiss 1968, p. 92-95

Ms Harley 2940, getijdenboek, Parijs, ca 1420 5 miniaturen door werkplaats of volgeling van de Meester van Boucicaut, 1 miniatuur, t.w. f. 175 met de Maagd en het Kind door (werkplaats van) Meester van Rohan

literatuur:

  • Meiss 1968, p. 96

Ms Royal 19 D III Guiart des Moulins, Bible historiale, vol 1 en 2, Clairefontaine en Parijs, 1411 verluchting door Meester van Vergilius, werkplaats van de Meester van Egerton 1070, Meester van Boucicaut e.a.

literatuur:

  • Meiss 1968, p. 96-99
  • Meiss 1974, p. 386, 410
  • Backhouse 1997, nr. 129
  • Londen 2011, nrs 24 (vol. 1) en 74 (vol. 2)

Londen, Sotheby’s

Catalogus 22 maart 1932 lots 322, 323 en 324 Losse miniaturen met aankondiging aan de herders, aanbidding door de wijzen en presentatie in de tempel uit het Jarman getijdenboek (voormalig f. 40, f. 44v en f. 48v, Parijs, 1408 werkplaats Meester van Boucicaut

literatuur:

  • Sotheby’s 22 maart 1932, lots 322, 323, 324
  • Manion, Vines & De Hamel 1989, p. 97

Catalogus 19 december 1932, lot 75 Losse miniatuur met Begrafenisdienst uit het Jarman getijdenboek (voormalig f.105r), Parijs, 1408 werkplaats Meester van Boucicaut

literatuur:

  • Sotheby’s 19 december 1932, lot 75
  • Sotheby’s 22 maart 1932, lot 325
  • Manion, Vines & De Hamel 1989, p. 97

Catalogus 24 juni 1969 lot 58 Jarman getijdenboek met in 1969 nog 8 resterende miniaturen: f. 1r annunciatie, f. 23v visitatie, f. 96r Maagd en Kind, f. 168r Maria Magdalena, f. 179r, 181r, 183r en 185r de vier evangelisten, welke 8 miniaturen m.u.v. f. 96r alle weer in andere handen zijn gekomen zoals verder in deze catalogus aangegeven, Parijs, 1408 werkplaats Meester van Boucicaut

literatuur:

  • Sotheby’s 24 juni 1969 (Chester Beatty), lot 58
  • Manion, Vines & De Hamel 1989, p. 97

Catalogus 24 juni 1969 lots 58a, 58e, 58h, 58i Losse miniaturen met Geboorte, Kruisiging, Sint Michael, St. Nicolaas uit het Jarman getijdenboek (voormalig f. 34v, f. 83r, f. 160r, f. 166r), Parijs, 1408 werkplaats Meester van Boucicaut

literatuur:

  • Sotheby’s 24 juni 1969 (Chester Beatty), lot 58a, e, h, i
  • Manion, Vines & De Hamel 1989, p. 97-8

Catalogus 14 juli 1981 lot 28 Losse miniatuur met visitatie uit het Jarman getijdenboek (voormalig f. 23v, Parijs, 1408 werkplaats Meester van Boucicaut

literatuur:

  • Thomas, A.G. 1969, no. 6g
  • Sotheby’s 14 juli 1981, lot 28
  • Manion, Vines & De Hamel 1989, p. 97

Catalogus 2 december 1986 lot 56 getijdenboek, Parijs, ca 1412 werkplaats van de Meester van Boucicaut

literatuur:

  • Sotheby’s 18 juni 1991, lot 56

Catalogus 21 juni 1988 lot 13 Losse miniatuur met St Martinus uit het Jarman getijdenboek (voormalig f. 165r), Parijs, 1408 werkplaats Meester van Boucicaut

literatuur:

  • Sotheby’s 24 juni 1969 (Chester Beatty), lot 58k
  • Sotheby’s 21 juni 1988, lot 13
  • Manion, Vines & De Hamel 1989, p. 98

Catalogus 19 juni 1990 lot 21 annunciatie, lot 22 koning David in gebed, lot 23 Kruisiging, lot 24 begrafenisdienst, 4 losse miniaturen uit een getijdenboek, Parijs , ca 1415 (ook 4 miniaturen uit hetzelfde getijdenboek in Cleveland, Cleveland Museum of Art) nauwe volgeling van Boucicaut Meester

literatuur:

  • Sotheby’s 19 juni 1990, lots 21-24

Catalogus 18 juni 1991 lots 18, 19 en 20 vijf losse bladen uit het Jarman getijdenboek (voormalig f. 160r de hl. Michael, f. 158r tekstpagina met datum, f. 83r kruisiging, f. 162r tronende Petrus en f. 65r tekstpagina), Parijs, 1408 werkplaats Meester van Boucicaut

literatuur:

  • Manion, Vines & De Hamel 1989, p. 96-98
  • Sotheby’s 18 juni 1991, lots 18-20
  • De Hamel 1994, afb. 165

literatuur:

  • Meiss 1968, p. 99

Voor verdere literatuur zie onder Meester van Egerton 1070

Malibu, J. Paul Getty Museum, Ms 63, f. 237r: verwoesting van Jeruzalem – The Destruction of Jerusalem door Meester van Boucicaut (detail)

Londen, Victoria and Albert Museum

Ms Reid 4 (A.L. 1646-1902), Parijs, ca 1415, verluchting door Meester van Egerton of werkplaats: f. 16r: evangelist Mattheus en werkplaats van Meester van Boucicaut: overige 9 miniaturen

literatuur:

  • Meiss 1968, p. 99

Voor verdere literatuur zie onder Meester van Egerton 1070

Lucca, Biblioteca Statale

Ms 3122 missaal van de familie Trenta (voorheen Parma, Bibl. Palatina cod pal 3), Parijs, ca 1409

literatuur:

  • Meiss 1968, p. 100-101 als Biblioteca Governativa
  • Parijs 2004, nr. 78

Madrid, Bibl. Nacional

Ms vit 25 no 1 getijdenboek, Parijs, wellicht voor 1405-1408 1 miniatuur, t.w. f. 1r St. Mattheus, door werkplaats van Meester van Boucicaut, overige 7 miniaturen door Meester van Egerton 1070 en werkplaats

literatuur:

  • Meiss 1968, p. 101

Malibu, J. Paul Getty Museum

Ms 22 getijdenboek, Parijs, ca 1415 kalender door werkplaats van Meester van Rohan; rest van de miniaturen door werkplaats van de Meester van Boucicaut (voorheen o.a. Collectie D. en J. Zwemmer, Londen)

literatuur:

  • Meiss 1968, p. 99
  • Kren 2007, afb. p. 68-71

Ms 63 Givanni Boccaccio, Des cas des nobles hommes et femmes, Parijs, ca 1415

literatuur:

  • Kren 2007, afb. p. 62-67
  • Los Angeles 2010-2011, nr. 37
Malibu, J. Paul Getty Museum, Ms 63, f. 3r: Adam en Eva (detail)

Ms Ludwig IX 5 getijdenboek, Parijs, ca 1410 volgeling van de Meester van Boucicaut, volgeling van de Meester van Egerton 1070

literatuur:

  • Euw & Plotzek 1982, nr. IX 5, p. 92-102

Melbourne, University of Melbourne, Baillieu Library

Vier bi-folio’s uit het Jarman getijdenboek (voormalig f. 1 annunciatie, f. 181r Markus, f. 183r Lukas, f. 185r Johannes, Parijs, 1408 werkplaats Meester van Boucicaut

Melbourne, University of Melbourne, Baillieu Library, Jarman getijdenboek (voormalig f. 181r Markus, f. 183r Lukas)

literatuur:

  • Thomas, A.G. 1969, no. 6b-e
  • Manion & Vines 1984, nr. 73
  • Manion, Vines & De Hamel 1989, p. 97

Milaan, Biblioteca Ambrosiana

S.P. 56 getijdenboek, Parijs, ca 1405-1410 werkplaats van de Meester van Boucicaut

literatuur:

  • Meiss 1968, p. 101

Nantes, Musée Dobrée

Ms IX getijdenboek, Parijs, ca 1415 werkplaats van de Meester van Boucicaut

New York, (destijds) Francis Kettaneh Collectie

Boccaccio, de cas des nobles hommes et femmes, vertaling door Laurent de Premierfait, Meester van Boucicaut en werkplaats, Parijs, ca 1411-1415

literatuur: 

  • Meiss 1968, p. 102, 103

New York, Pierpont Morgan Library

Ms M 1000 Strawberry getijdenboek, Parijs, ca 1420 verluchting door de Meester van Boucicaut, Werkplaats van de Meester van Boucicaut, volgeling van de Meester van Boucicaut, Meester van Morgan 453 en Meester van Fastolf

literatuur:

  • Plummer 1982, nr. 1
  • Wieck 1997, nr. 66

Ms M 1004 getijdenboek van Charlotte van Savoyen, Parijs, ca 1420-23 verluchting door Meester van Bedford, volgeling van Meester van Boucicaut, Meester van Guise, Meester van Morgan 453 en Meester van Spitz

literatuur: 

  • Plummer 1982, nr. 2
  • Wieck 1997, nr. 56

New York, (destijds) privé-collectie

Getijdenboek, Parijs, ca 1415 Meester van Boucicaut en werkplaats en andere meester

literatuur: 

  • Meiss 1968, p. 104, 105

Oranje (Texas), (destijds) privé-collectie

Getijdenboek, Parijs (?), ca 1410-1415 volgeling van de Meester van Boucicaut

literatuur:

  • Meiss 1968, p. 105

Orange (Texas), Stark Collectie

Getijdenboek, Parijs, ca 1410-1415 verluchting door Meester van Bedford Trend: f. 13-29, 66-86v, 100, 115, 184v; werkplaats van de Meester van Egerton 1070: f. 94; volgeling van de Meester van Boucicaut: f. 54, 123, 130, 179

literatuur: 

  • Meiss 1968, p. 105
  • Meiss 1974 (1), p. 366, 386

Oxford, Bodleian Library

Ms Canon liturg 75 getijdenboek, Parijs, ca 1410 werkplaats van de Meester van Boucicaut, werkplaats van de Meester van Egerton 1070, volgeling van de Meester van de Mariakroning

literatuur: 

  • Meiss 1968, p. 105, 106

Ms Douce 80, getijdenboek, Parijs, ca 1420 werkplaats en volgeling van Meester van Boucicaut

literatuur: 

  • Meiss 1968, p. 106

Ms Douce 144 getijdenboek, Parijs, gedateerd 1407 (is 1408 volgens huidige telling)

literatuur: 

  • De Hamel 1994, p. 188-190, pl. 167

Aandeel Meester van Boucicaut thans toegeschreven aan Meester van Mazarine, zie verder aldaar

Palermo, Biblioteca Nazionale

Ms 1.A.15 getijdenboek, Parijs, ca 1400-1420 ff. 93 en 165 door Meester van het Breviarium van Jean sans Peur, overige miniaturen door werkplaats van de Meester van Boucicaut

literatuur:

  • Meiss 1974 (1), p. 376

Parijs, Bibliothèque de l’Arsenal

Ms 623 missaal van Saint-Magloire, Parijs, ca 1412 werkplaats van de Meester van Boucicaut en werkplaats van de Meester van Bedford

literatuur:

  • Martens 1929, p. 183, 196, 222, 227
  • Parijs 1955, nr. 171 daar de 2 grote miniaturen als werkplaats van Meester van Boucicaut en de 40 initialen als werkplaats van Meester van Bedford
  • Meiss 1968, p. 35, 39, 69, 99, 134, 147
  • Hamburg 1969, nr. 43
  • Meiss 1974 (1), p. 365 daar de 2 grote miniaturen en de initiaal op f. 1 als Bedford Trend

Voor verdere literatuur zie onder: Meester van Bedford

Ms 650 getijdenboek, Paris, ca 1400-1425 verluchting door Meester van Egerton 1070 en volgeling van Meester van Boucicaut

Ms 5077 Livre du tresor des hystoires des plus notables et memorables hystoires qui ont esté depuis le commencement de la creacion du monde jusques au temps du pape Jehan XXII, Parijs, ca 1415 werkplaats van de Meester van Boucicaut en anderen

literatuur:

  • Parijs 1955, nr. 178
  • Meiss 1968, p. 108-113
  • Hamburg 1969, nr. 41
  • Parijs 2004, nr. 174

Parijs, Bibliothèque Mazarine

Ms 469 getijdenboek, Parijs, ca 1415

literatuur: 

  • Meiss 1968, p. 113-114 thans toegeschreven aan de Meester van Mazarine; zie aldaar

Parijs, Bibliothèque Nationale

Ms fr 10 Guiart des Moulins, Bible historiale (deel 2), Parijs, ca 1412 verluchting door Meester van Guise alias Meester van Guy de Laval: f. 410-412v, 585v-598v; werkplaats Meester van Egerton 1070: f 334-387; werkplaats van de Meester van de Cité des Dames: f 416-572;  werkplaats van de Meester van Boucicaut : f. 318 en f. 330v

literatuur:

  • Parijs 1955, nr. 204
  • Meiss 1968, p. 114-5
  • Meiss 1974 (1), p. 380, 386, 389-390

Ms fr 259 Titus Livius, Histoire romaine in vertaling van Pierre Bersuire, Parijs (?), ca 1412-1413 volgeling van Meester van Boucicaut

literatuur:

  • Meiss 1968, p. 115-116

Ms fr 2810 Marco Polo, Le Livre des merveilles; Odoric de Pordenone, Itinerarium de mirabilibus orientalium Tartarorum, traduit en français par Jean le Long; Guillaume de Boldensele, Liber de quibusdam ultramarinis partibus et praecipue de Terra sancta, traduit en français par Jean Le Long et Lettres adressées au pape et réponse de Benoît XII, traduit en français par Jean Le Long; De l’estat et du gouvernement du grant Kaan de Cathay, empereur des Tartares, traduit en français par Jean Le Long; Jean de Mandeville, Voyages; Hayton, Fleur des estoires de la terre d’Orient; Riccoldo da Monte di Croce, Liber peregrinationis, traduit en français par Jean Le Long, Parijs, ca 1410-1413 verluchting door Meester van Mazarine en medewerkers: 38 of 39 miniaturen van het Livre des Merveilles: f. 1, 2, 2v, 3, 3v, 4, 4v, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 10v, 11v, 12, 12v, 13v, 14v, 15v, 16v, 18, 18v, 20v, 21v, 23, 80, 82, 83, 84, 85, 86v, 87, 88, 89v, 91, 92?, 93v, 95v; 13 of 14 miniaturen van het l’Itinerarium d’Odoric de Pordenone: f. 97, 104, 105, 105v, 106, 106v, 107, 108, 108v?, 109v, 110v, 113, 114,115); 11 miniaturen van het Liber de quibusdam ultramarinis partibus: f. 116, 117, 118v, 119v, 122, 124, 125, 126, 128, 129v, 131v; de 4 miniaturen van de correspondance avec Benoît XII: f. 132v, 133, 134, 134v, de 4 miniaturen van het Livre de l’estat du grand kaan, f. 136v, 137v, 139, 139v; 49 miniaturen van de Voyages de Jean de Mandeville: f. 141, 151, 153, 153v, 154, 157v, 159, 161v, 163, 164, 165v, 167, 170, 173, 174, 177, 178, 178v, 179v, 181, 198, 199v, 200v, 201, 201v, 203, 204, 205, 206, 207, 208, 208v, 209v, 210v, 211v, 212, 213, 214, 215, 216, 217, 218, 219, 219v, 220, 221, 222, 223, 224; 3 miniaturen van de Fleur des estoires d’Orient de Hayton: f. 226, 233, 233v; 2 miniaturen van de Liber peregrinationis: f. 268, 275; Meester van Boucicaut: mogelijk 2 miniaturen: f. 92 en 108v; Meester van de Cité des Dames: 6 miniaturen: f. 168, 168v, 171, 171v, 175v en 180v; Meester van Egerton en een artiest van de Bedford Trend: 63 miniaturen, waarvan 44 in de voyage de Marco Polo: f. 17, 19v, 22v, 24, 25v, 26, 27, 28, 29v, 30v, 31v, 33, 34, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 44, 45, 46v, 47v, 49, 50, 51, 52v, 54, 55v, 58, 59, 59v, 61, 62v, 64, 67, 69, 71, 72, 73v, 74v, 76v, 78; 19 miniaturen in het livre de Jean de Mandeville: f. 142v, 144, 146, 147, 182, 183v, 184, 185, 186, 186v, 188, 188v, 190v, 191, 192, 193, 194v, 195v, 197; een eerste secundaire verluchter is verantwoordelijk voor f. 98v, 102, 103, 227, 228, 228v, 229v, 230, 231, 232, 234, 234v, 235, 236, 237, 238, 239, 240, 241, 276, 277v, 278v, 280, 281, 282, 283, 284, 286v, 287, 290v, 291, 291v, 292, 293v, 294v, 296v, 299; een tweede secundaire verluchter is verantwoordelijk voor f. 242v, 243, 244, 245, 245v, 246v, 247v, 248v, 249, 250v, 251v, 253, 254v, 255, 256, 257, 258, 258v, 260, 261, 262, 263, 265, 266; een derde secundaire verluchter is verantwoordelijk voor f. 269, 270, 270v, 271, 272, 274, 274v; de miniatuur op f. 42v tot slot is van de hand van Évrard d’Espinques

literatuur:

  • Parijs 1904, nr. 63
  • Parijs 1926, nr. 46
  • Parijs 1955, nr. 169
  • Wenen 1962, nr. 117
  • Meiss 1968, p. 116-122, figs. 80-100
  • Thomas 1979, nr. 31
  • Sterling 1987, nr. 52
  • Avril, Gousset & Monfrin, Richard & Tesnière 1996
  • Chatelet 2000, Chatelet 2000, p. 171-173
  • Walther 2001, p. 274-5

Ms fr 9141 Bartholomaeus Anglicus, Le livre de la propriété des choses in vertaling van Jean Corbechon, Parijs, ca 1414 werkplaats van de Meester van Boucicaut

literatuur:

  • Meiss 1968, p. 123

Ms fr 23279 Pierre Salmon, Réponses a Charles VI et lamentation au roi sur son état, Parijs, ca 1409 werkplaats van de Meester van Boucicaut = in dit geval Meester van Mazarine: f. 1v, 53 en 60v; overige door werkplaats van de Meester van de Cité des Dames

literatuur:

  • Bourges 1951, nr. 20
  • Parijs 1955, nr. 197
  • Meiss 1968, p. 124-125
  • Meiss 1974 (1), p. 382
  • Thomas 1979, nr. 29
  • Sterling 1987, nr. 51
  • Parijs 1995, nr. 28
  • Walther 2001, p. 272||Parijs 2004, nr. 51

Ms lat 919 Grandes Heures de Jean, Duke du Berry, Parijs, 1409 1 miniatuur door werkplaats van de Meester van Boucicaut, t.w. f. 100r

literatuur: 

  • Meiss 1968, p. 125-126
  • Chatelet 2000, p. 169-170
Parijs, Bibliothèque Nationale, Ms lat 919, f. 100r (detail)

Ms lat 1161 getijdenboek, Parijs, ca 1409 werkplaats van de Meester van Boucicaut

literatuur:

  • Parijs 1955, nr. 198
  • Meiss 1968, p. 126-127
  • Sterling 1987, nr. 56

Ms lat 1379 getijdenboek, Parijs (?), ca 1415 volgeling van de Meester van Boucicaut

literatuur:  

  • Meiss 1968, p. 127

Ms nouv acq lat 3107 getijdenboek van Saint-Maur, Parijs, ca 1411, 1 miniatuur, t.w. f. 175v, door Meester van Boucicaut, overige door Meester van Virgilius en anderen

literatuur:  

  • Meiss 1968, p. 128-129

Parijs, Musée Jacquemart-André

Ms 2 getijdenboek voor Jean le Meingre, maarschalk van Boucicaut, Parijs, ca 1405-08 verluchting door Meester van Boucicaut; 2 later rond 1477-1480 toegevoegde miniaturen op f. 241v en 242 door Pierre Villate

literatuur:  

  • Parijs 1904, nr. 86
  • Panofsky 1953, p. 53-61
  • Parijs 1955, nr. 201
  • Porcher 1959, p. 67
  • Meiss 1968, p. 131-133
  • Hamburg 1969, nr. 39
  • Thomas 1979, nr. 28
  • Sterling 1987, nr. 50
  • Chastel 1994, p. 323, 324|
  • Chatelet 2000
  • Walther 2001, p. 268-271
  • Art de l’enluminure 2003-nr. 6, p. 3-33
  • De Mérindol 1995

Princeton, University Museum

Losse miniatuur met Triniteit uit het Jarman getijdenboek (voormalig f. 159), Parijs, 1408 werkplaats Meester van Boucicaut

literatuur:  

  • Manion, Vines & De Hamel 1989, p. 97

Losse miniatuur met St Stefanus uit het Jarman getijdenboek (voormalig f. 164), Parijs, 1408 werkplaats Meester van Boucicaut

literatuur:  

  • Manion, Vines & De Hamel 1989, p. 98

Losse miniatuur met St Catharina uit het Jarman getijdenboek (voormalig f. 167), Parijs, 1408 werkplaats Meester van Boucicaut

literatuur: 

  • Manion, Vines & De Hamel 1989, p. 98

Privéverzameling Duitsland

Twee losse bladen uit het Jarman getijdenboek (voormalig f. 90: pinksteren, f. 101v: Tronende Christus, Parijs, 1408 werkplaats Meester van Boucicaut

literatuur:  

  • Sotheby’s 24 juni 1969 (Chester Beatty), lots 58f en 58g
  • Manion, Vines & De Hamel 1989, p. 97
  • Keulen 1987, nr. 16

Privéverzameling Engeland, Oxfordshire

Losse miniatuur met Sint Maria Magdalena uit het Jarman getijdenboek (voormalig f. 168), Parijs, 1408 werkplaats Meester van Boucicaut

literatuur: 

  • Thomas, A.G. 1972, no. 10
  • Manion, Vines & De Hamel 1989, p. 98

Privéverzameling Verenigde Staten, Illinois

Losse miniatuur met Sint Mattheus uit het Jarman getijdenboek (voormalig f. 179r, Parijs, 1408 werkplaats Meester van Boucicaut

literatuur: 

  • Thomas, A.G. 1969, no. 6a
  • Manion, Vines & De Hamel 1989, p. 97

Privéverzameling Verenigde Staten, New York

Kalender (m.u.v. januari) uit het Jarman getijdenboek (voormalig f. 169-178, Parijs, 1408 werkplaats Meester van Boucicaut

literatuur:

  • Thomas, A.G. 1969, no. 6h
  • Manion, Vines & De Hamel 1989, p. 97

Losse miniatuur met St Paulus uit het Jarman getijdenboek (voormalig f. 163r), Parijs, 1408 werkplaats Meester van Boucicaut

literatuur:  

  • Sotheby’s 22 maart 1932, lot 327
  • Manion, Vines & De Hamel 1989, p. 98

Rotthalmünster, Antiquariaat Heribert Tenschert

Catalogus Leuchtendes Mittelalter V (1993), nr. 12 getijdenboek, Parijs, ca 1410 verluchting door Meester van Boucicaut, Angers, ca 1470 voltooiing van 2 miniaturen door de Meester van Jeanne de Laval: f. 74r aanbidding door de wijzen en f. 181v Christus op de regenboog

literatuur: 

  • Meiss 1968, p. 139 daar als: Londen, Mrs. Scudamore, horae, follower (on loan to Victoria and Albert Museum, September 1967)
  • König 1993, nr. 12

Turijn, Biblioteca Reale

Var 77 getijdenboek, Parijs, ca 1410-1411 werkplaats van de Meester van Boucicaut

literatuur: 

  • Meiss 1968, p. 136-137

Washington D.C., Library of Congres

Ms acc 4560 (7) getijdenboek, Parijs, ca 1420 werkplaats van de Meester van Boucicaut

literatuur: 

  • Meiss 1968, p. 137

Literatuur

  1. Sotheby’s 13 juni 1864 (Jarman), lot 47
  2. Parijs 1904, nrs. 63, 86
  3. Parijs 1926, nr. 46
  4. Martens 1929, p. 183, 196, 222, 227
  5. Sotheby’s 6 mei 1929 (Arnold), lot 240
  6. Londen 1932, nr. 51
  7. Sotheby’s 22 maart 1932, lots 322, 323, 324, 325, 326, 327
  8. Sotheby’s 19 december 1932, lot 75
  9. De Ricci 1935-1940, I, nrs. 183, 185, 202, 206, 220
  10. Baltimore 1949, nrs. 86, 89
  11. Bourges 1951, nr. 20
  12. Panofsky 1953, p. 53-61
  13. Los Angeles 1953-1954, nrs. 53, 54
  14. Parijs 1955, nrs. 169, 171, 178, 179, 193, 197, 198, 201, 204, 207
  15. Porcher 1959, p. 67
  16. Delaissé 1959, nr. 23
  17. Wenen 1962, nr. 117
  18. Baltimore 1962, nrs. 54, 55
  19. Cambridge 1966, nr. 70
  20. Meiss 1967, p. 263-4, 320, 341
  21. Backhouse 1967-1968
  22. Meiss 1968
  23. Hamburg 1969, nrs. 39, 41, 43
  24. Thomas, A.G. 1969, , no. 6a-h
  25. Sotheby’s 24 juni 1969 (Chester Beatty), lots 58, 58a-k
  26. Thomas, A.G. 1972, no. 10
  27. Meiss 1974 (1), p. 365, 366, 376, 380, 382, 386, 389-390, 410
  28. Genève 1976, nr. 34.
  29. Thomas 1979, nrs. 28, 29, 30, 31
  30. Sotheby’s 14 juli 1981, lot 28
  31. Euw & Plotzek 1982, nr. IX 5, p. 92-102
  32. Plummer 1982, nrs. 1, 2
  33. Wormald & Giles 1982, p. 172-5
  34. Manion & Vines 1984, nr. 73
  35. De Hamel 1986, p. 172-173, pls. 169, 177
  36. Sotheby’s catalogus 2 december 1986, p. 104-111 (lot 56)
  37. Keulen 1987, nr. 16
  38. Sterling 1987, nrs. 50, 51, 52, 53, 56, 57
  39. Sotheby’s 21 juni 1988, lot 13
  40. Wieck 1988 (2001), nrs. 24, 25, 26, 27, 28
  41. Randall 1989, nrs. 90, 93, 94, 95, 96
  42. Manion, Vines & De Hamel 1989, p. 96-98
  43. Sotheby’s 19 juni 1990, lots 21-24, p. 54-61
  44. Sotheby’s 18 juni 1991, lots 18-20
  45. Randall 1992, nr. 101
  46. Avril & Reynaud 1993, nr. 113
  47. König 1993, nr. 12
  48. Chastel 1994, p. 323, 324
  49. De Hamel 1994, p. 188-190, afb. 165, 167
  50. De Mérindol 1995
  51. Parijs 1995, nr. 28, nr. 35 (over de invloed van de Meester van Boucicaut op de Meester van Marguerite van Orléans)
  52. Avril, Gousset & Monfrin, Richard & Tesnière 1996
  53. Meyer 1996, p. 368-375
  54. Wieck 1997, nrs. 56, 66; p. 85
  55. Backhouse 1997, nrs. 129, 137
  56. Smeyers 1998, p. 185
  57. Chatelet 2000
  58. Keulen 2001 (1), nr. 5
  59. Walther 2001, p. 268-271, 272, 273, 274-275
  60. Parijs 2003, nr. 25
  61. Villela-Petit 2003
  62. Art de l’enluminure 2003-nr. 6, p. 3-33
  63. Parijs 2004, nrs. 51, 52, 78, 174
  64. Parijs 2004 (3), nr. 27
  65. Cambridge 2005, nr. 152
  66. Kren 2007, afb. p. 62-67, afb. p. 68-71
  67. Los Angeles 2010-2011, nr. 37
  68. Londen 2011, nrs 24 (vol. 1) en 74 (vol. 2)